Στα ατέλειωτα χρόνια που μπαινοβγαίνει μέσα στις φυλακές της Κωνσταντινούπολης και της Προύσας, στις φυλακές Τσάνγκιρι, ο Ναζίμ Χικμέτ ζωγραφίζει, φτιάχνει όμορφα χειροτεχνήματα, γράφει ασταμάτητα επιστολές και ποιήματα. Όλα για την Πιραγιέ, όλα για την αγαπημένη του. Το ρολόι του σπάει κι αυτός βγάζει το μηχανισμό του και το φτιάχνει κορνίζα για τη φωτογραφία της. Τί κι αν δεν έχει ούτε ένα σουγιαδάκι παιδικό, αυτός σκαλίζει τ όνομά της με το νύχι του, τί κι αν τον έχουν ρίξει στην πιο μαύρη απομόνωση, αυτός μιλάει με χίλιες φωνές στην αγαπημένη του και μέσα απ΄ αυτήν σ΄ ολόκληρη την ανθρωπότητα. Πίσω από τους υγρούς τοίχους και τα βαριά σιδερένια κάγκελα γράφονται τα πιο τρυφερά ερωτικά πολιτικά γράμματα. Οι τοίχοι έχουν σωριαστεί και τα κάγκελα έχουν σπάσει. Ο ποιητής δεν είναι πια δεσμώτης, δεν είναι ο άνθρωπος “που τον μποδίζουν να βαδίζει.” Είναι ο εραστής της ζωής, είναι ο επαναστάτης που η ψυχή του φλέγεται από αγάπη για ό,τι πιο ανθρώπινο. Και δεν υπάρχει τίποτα ανθρωπινότερο από τον έρωτα και την επανάσταση. Δε νοείται όραμα χωρίς αγάπη ούτε έρωτας δίχως επανάσταση.

Γιατί η αγάπη, είτε για τον ένα και μοναδικό κάθε φορά είτε για τον ά ν θ ρ ω π ο γενικά, είναι αληθινή μόνο όταν είναι ασυγκράτητη, επαναστατική, περιφρονητική της δειλίας τελικά επικίνδυνη για όλους, καθώς δεν προσκυνάει ούτε θεό ούτε αφέντη.  

 Επιστολές και Ποιήματα
(Αποσπάσματα)

Τί όμορφο που΄ ναι να σε συλλογιέμαι
μες από τους θορύβους του θανάτου
και της νίκης
να συλλογιέμαι εσένανε μες απ΄ τη φυλακή
Να το να χέρι σου σ΄ ένα ύφασμα
γαλάζιο, ξεχασμένο
και να μες στα μαλλιά σου
σαν ένας άλλος άνθρωπος μέσα σε μένα

είναι η ευτυχία να σ΄ αγαπώ.
Τί όμορφο που ΄ναι να σε συλλογιέμαι
να γράφω όλο για σένα
να σε κοιτάζω πλαγιασμένος έτσι ανάσκελα
μες στο κελί μου
μια λέξη που 'χες πει την τάδε μέρα
στο τάδε μέρος, όχι η λέξη η ίδια
μα αυτός ο τρόπος που είχε μέσα της
να κλείνει όλο τον κόσμο.
Για σένα θα σκαλίσω ακόμη τόσα πράγματα
θα φτιάξω ένα μικρό κουτί, ένα δαχτυλίδι
θα υφάνω τρεις οργιές μετάξι
και ξαφνικά, πετιέμαι ορθός
τρέχοντας να χουφτώσω του παραθυριού τα κάγκελα
και να φωνάξω στο γαλάζιο ουρανό της λευτεριάς
όλα μου τα τραγούδια που ΄γραψα για σένα.
..................................................................................

Μέσα σ ΄αυτή τη νύχτα τη χινοπωριάτικη
ολόγιομος είμαι απ΄ τα λόγια σου
Λόγια αιώνια σαν τον χρόνο, σαν την ύλη,
λόγια βαριά σαν το χέρι,
λόγια σπιθοβόλα σαν τ΄ άστρα.
Απ΄ την καρδιά σου, απ΄ το μυαλό σου
από τη σάρκα σου.
Τα λόγια σου με φτάνουν
τα λόγια σου κατάφορτα από σένα
τα λόγια σου μητέρα
τα λόγια σου γυναίκα
τα λόγια σου φίλη.
Ήταν θλιμμένα, ήταν πικρά, ήταν χαρούμενα
κατάφορτα από ελπίδα
ήταν γενναία και ηρωικά
ήταν Άνθρωποι.
...................................................
Αυτό που 'ναι χειρότερο
είναι να ΄χει κανείς τη φυλακή εντός του.

........................................................................

Κι εγώ γεμάτος απ΄ την απουσία σου
φορτωμένος με την ανυπομονησία
μεγάλων ταξιδιών
περιμένω σαν αγκυροβολημένο φορτηγό
μέσα στην Προύσα.
..........................................................................
Κι εμείς θα περάσουμε ακόμη ένα χειμώνα
ζεσταίνοντας τα χέρια μας
στη φωτιά της μεγάλης οργής μας
και της άγιας ελπίδας μας.