Οτιδήποτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν υπόδειγμα για μίμηση το λέμε πρότυπο. Κάθε ιστορική εποχή δημιουργεί τα δικά της πρότυπα, που εκφράζουν το χαρακτήρα της εποχής. Στην αρχαία δουλοκτητική εποχή υπήρχαν πρότυπα, που χαρακτηρίζονταν από την πνευματικότητα, την καλαισθησία και γενικά ότι εξέφραζε τη ζωή και τα ιδεώδη εκείνης της εποχής. Στη σημερινή εποχή υπάρχουν τα πρότυπα που διαμορφώνει ο καπιταλισμός.

        Ο Ρίτσος, με τα μάτια στραμμένα στο νέο άνθρωπο που πρωτάνοιξε τα μάτια του στη σύγχρονη εποχή μιλάει για πανανθρώπινα πρότυπα.
Πρότυπα για την τέχνη, πρότυπα για τη ζωή, για τον άνθρωπο. Μας μιλάει για την τέχνη που δανείζεται απ την ομορφιά, τη δύναμη και τη γνώση της ζωής, για τη ζωή που μπορεί να γίνει σαν το θελήσουμε καλύτερη και από έργο τέχνης. Και αναλογίζεται την τέχνη των Ελλήνων, αυτή που άλλαξε την όψη του ανθρώπινου πολιτισμού γιατί έκανε κέντρο και κανόνα της τον άνθρωπο. Τον περήφανο άνθρωπο της δουλειάς και του καθημερινού αγώνα, που έχοντας συνείδηση του εαυτού του και της δύναμής του, αυτού που είναι κι αυτού που μπορεί να φτάσει, λάξευσε τη σκληρή την πέτρα κι έδωσε και στους θεούς του ακόμα ομορφιά απ την ομορφιά του, ευρωστία απ' τη δική του ρώμη, ζωτικότητα και κίνηση απ τη δική του αγωνιστική ετοιμότητα. Τους έκανε κατ΄ εικόνα του γιατί έτσι μόνο μπορούσε να τους αισθανθεί δικούς του και τους πρόσφερε τα χαρίσματά του,τις δεξιότητες και τις συμπεριφορές του ακόμα και τις αδυναμίες του, που δεν τις ένοιωθε να τον βαραίνουν, γιατί αυτός δεν πίστευε στη στατικότητα αλλά στην κίνηση.

        Αυτό τον άνθρωπο – θεό μας βάζει πρότυπο ο Ρίτσος, το θεό – εργάτη, που μέσα απ την εργασία μπόρεσε και στάθηκε από τα τέσσερα στα δύο, κατάφερε κι έκανε τον ήχο και την κραυγή του λέξη κι από κυνηγός και τροφοσυλλέκτης έγινε γεωργός και τροφοπαραγωγός και κατασκεύασε εργαλεία και επινόησε γραφή κι έγινε δημιουργός ιστορίας και πολιτισμού. Και είναι αυτός, που μέσα από τη ζέστα των χεριών του που δουλεύουν, μέσα από την ανθρώπινή του και πάλι πράξη, αφού προφήτες και θεούς δε βάζει από πάνω του, θα γίνει ο ίδιος οδηγητής και λυτρωτής του εαυτού του, δημιουργός της νέας ζωής.

ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Ποτέ να μην ξεχάσουμε τα καλά διδάγματα,εκείνα της τέχνης των Ελλήνων.
Πάντοτε το ουράνιο δίπλα-δίπλα με το καθημερνό.
Δίπλα στον άνθρωπο:το ζώο και το πράγμα-ένα βραχιόλι στο βραχίονα της
γυμνής θεάς, ένα άνθος πεσμένο στο δάπεδο.
Θυμηθείτε τις ωραίες παραστάσεις στα πήλινά μας αγγεία-οι θεοί με τα πουλιά και με τα ζώα μαζί κι η λύρα, ένα σφυρί, ένα μήλο, το κιβώτιο, η τανάλια.
α, και το ποίημα εκείνο, που ο θεός
όταν τελειώνει τη δουλειά του,
βγάζει τα φυσερά του απ τη φωτιά,
μαζεύει ένα-ένα τα εργαλεία μες στ αργυρό  σεντούκι του
μετά  μ ένα σφουγγάρι σκουπίζει το πρόσωπο, τα χέρια, το νευρώδη του λαιμό, το δασύ στήθος.
Έτσι καθάριος, ταχτικός, βγαίνει το βράδυ στηριγμένος στους ώμους των ολόχρυσων εφήβων- έργα των χεριών του πούχουν και δύναμη και σκέψη και φωνή- βγαίνει στο δρόμο,
πιο μεγαλόπρεπος απ όλους,
ο χωλός θεός, ο θεός εργάτης.

 Γιάννη Ρίτσου

Από τη συλλογή “Πέτρες Επαναλήψεις Κιγκλίδωμα”

Μπορείτε να σχολιάσετε...