Print

“Τι λες, πάμε να ζωγραφίσουμε αύριο μαζί;” Φτασμένος χαράκτης- ζωγράφος ο Βασίλης Χάρος, με διεθνείς διακρίσεις και με δεκάδες ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, πρότεινε σε μένα, έναν απλό ερωτευμένο με τα χρώματα να ζωγραφίσουμε πλάι-πλάι. Δεν μπορούσα να το πιστέψω. Την άλλη μέρα το πρωί, με μία κασετίνα

mylopotamos dimitriou

κι ένα μπλοκ ακουαρέλας ο καθένας διαλέξαμε από ένα πόστο μπροστά σε ένα -μάλλον μόνο κατ' όνομα- καταρράχτη, τη “φόνισσα” του Μυλοποτάμου. Ούτε μια πινελιά δεν έβαλα εγώ. Αμήχανος, χάζευα πότε το τοπίο και πότε το δάσκαλο να ζωγραφίζει Σχεδίαζε με πινέλο κάτι γκρίζες και κάτι πορτοκαλιές γραμμές. Δεν καταλάβαινα τι προσπαθούσε να κάνει. Παρατηρούσα μια το σχέδιό του και μια το τοπίο. Ούτε σχεδιαστικά, ούτε χρωματικά είχε σχέση αυτό που έφτιαχνε με αυτό που έβλεπα. Σε λίγο πάλι με το πλατύ χαμόγελό του μάζεψε τα εργαλεία του. “Δε χρειάζεται να ξανάρθω” μου είπε. Έχω δώσει το χαρακτήρα του τοπίου. Θα το τελειώσω στο σπίτι” Άρχισα να αναρωτιέμαι: Ποιος να είναι άραγε και με πιο τρόπο αποδίδεται ο χαρακτήρας ενός θέματος; Πως πρέπει να γίνεται το σχέδιο, με μολύβι, με κάρβουνο, με πινέλο και γιατί; Και με τι χρώματα, αυτά που βλέπουμε ή αυτά που μας αρέσουν; Παραλείποντας στοιχεία του τοπίου, δεν αλλοιώνουμε την πραγματικότητα;

        Έχουν περάσει από τότε 20 και πάνω χρόνια. Ο Βασίλης Χάρος έφυγε κι εγώ δεν ξαναρώτησα κανένα. Η απορία μου έμεινε αναπάντητη. Έσπαγα το κεφάλι μου να καταλάβω από μόνος μου ποιος είναι ο χαρακτήρας ενός θέματος και πως εκφράζεται σε μια ζωγραφιά. Το ίδιο μου συμβαίνει κάθε φορά που πιάνω πινέλο. Εξ ορισμού ο “χαρακτήρας” οποιουδήποτε στοιχείου είναι το σύνολο των βασικών χαρακτηριστικών του, που υφίστανται αντικειμενικά. Αυτό θα πρέπει να ισχύει και για το θέμα που επιλέγετ ο καλλιτέχνης. Πως να αποδώσει όμως κάποιος την αντικειμενική πραγματικότητα; Εδώ μπαίνουν πολλοί παράγοντες. Ο ένας είναι η ίδια η πραγματικότητα, που φαίνεται να αλλάζει διαρκώς καθώς αλλάζει το φως της μέρας. Ακόμα άλλος είναι ο χαρακτήρας του τοπίου τότε που δέσποζαν τα χνώτα της ζωής και άλλος όταν όζει η ερήμωση.

mylopotamos olo

        Άλλος παράγοντας είναι η ικανότητα να παρατηρεί κανείς σωστά την αντικειμενική πραγματικότητα, κι αυτό έχει σχέση όχι μόνο με το πόσο το μάτι έχει εξασκηθεί να βλέπει, αλλά και ποια είναι η αιτία που ωθεί τον καλλιτέχνη να εκφραστεί. Κι αυτό εξαρτάται από τη στάση του καλλιτέχνη απέναντι στη ζωή, τα βιώματά του, την προσωπική του πείρα, καθώς και την ψυχική διάθεση τη στιγμής της δημιουργίας. Αν ο καλλιτέχνης “ζει στον κόσμο του” μπορεί να βλέπει τη ρομαντική πλευρά του θέματος. Αν είναι αγανακτισμένος από τη βία των ανθρώπων πάνω στη φύση θα αναδεικνύει και θα καταγγέλλει τα αρνητικά στοιχεία που βλέπει. Αν έχει οράματα τα χαρακτηριστικά τους θα αποτυπώνονται στο έργο του.

mylopotamos det

(Λεπτομέρεια)

        Τι κέρδισα από αυτά που μου είπε ο Βασίλης Χάρος; Τον προβληματισμό μέσα στον οποίο με οδήγησε μια φράση του και με ακολουθεί μέχρι σήμερα. Γι αυτό και δυσκολεύομαι να εκφράσω άποψη για ένα έργο τέχνης. Θεωρώ ότι για όλους τους ανθρώπους υπάρχει χώρος στην καλλιτεχνική δημιουργία κι ότι ο άνθρωπος κρύβει μέσα του έστω και σε πρωτόλεια μορφή όλες τις μορφές της τέχνης. Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία πότε αποφάσισε να ασχοληθεί με την τέχνη και για ποιο λόγο. Ο χαρακτήρας κάθε δημιουργίας του θα είναι ο συγκερασμός του χαρακτήρα του θέματος, του χαρακτήρα των μέσων που χρησιμοποιεί και του χαρακτήρα του ίδιου του καλλιτέχνη. Θέλει να καταγράψει τις ομορφιές αυτού του κόσμου; Να καταγγείλει τη βαρβαρότητά του, να περιγράψει την αγωνία του ή να βοηθήσει για την ανατροπή του ώστε να πάρει σάρκα και οστά το όραμα για μια νέα κοινωνία; Ότι επιλέξει, θα αποτυπωθεί στο χαρακτήρα του έργου του.